الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

10

تفسير مجمع البيان (فارسى)

آيات و نحوهء قرائت‌ها و بيان آنچه مربوط به قصص و وقايع گذشته و آينده است و سند و مدرك در اين قسمت از تفسير سنّت نبوى و احاديث ائمه عليهم السلام مىباشد جز آياتى كه در مورد قصص و يا براى ارشاد افكار و به كار انداختن عقل‌ها در شناسايى خدا و مسائلى مانند آنست و يا آياتى كه در مورد مواعظ و حكمتها آمده است كه چون اين آيات معناى روشن و ظاهرى دارند تفسير آنها نياز به سنّت و حديث ندارد و اما در آيات متشابه هيچ چاره‌اى جز مراجعه بأهل بيت وحى نيست . تفسير براى چيست ؟ صاحب كشف الظّنون تفسير رأى را پنج نوع ميداند : 1 - تفسير آيات با اطلاع نداشتن از علومى كه تفسير بدانها نياز دارد . 2 - تفسير آيات متشابهى كه جز خدا حقيقت آنها را نميداند . 3 - تفسير آيات را تابع اعتقادات مذهبى قرار دادن و مطابق آنها معنى كردن اگر چه به صورتى ضعيف باشد . 4 - ادّعاى قطعى به اينكه حتماً مراد و منظور خدا همين است . 5 - تفسير بر اساس استحسانات عقلى و ذوق و سليقهء شخصى . اقسام تفسير از نظر ابن عباس ابن عباس تفسير را به چهار دسته تقسيم كرده است : 1 - تفسيرى كه همه بايد بدانند يعنى قسمت مهمّى از ادلّهء توحيد و احكام و دستورات . 2 - تفسيرى كه مخصوص عرب زبانان است كه همان دانستن حقيقت لغات و خصوصيّات كلام است . 3 - تفسيرى كه علماء و دانشمندان ميدانند و آن تأويل متشابهات و فروع احكام است . 4 - تفسيرى كه جز خدا كسى نميداند مانند آنچه مربوط بغيب و زمان رستاخيز و مانند آن است .